Показаны сообщения с ярлыком Դսեղ. Показать все сообщения
Показаны сообщения с ярлыком Դսեղ. Показать все сообщения

воскресенье, 12 августа 2012 г.

Դսեղի եկեղեցին առանց քահանա. «Տարին մի կնունք որ լինի, լավ ա»


Լոռու մարզի Դսեղ գյուղը առավելապես հայտնի է որպես հայ մեծանուն գրող Հովհաննես Թումանյանի ծննդավայր: Գյուղ այցելած զբոսաշրջիկներն անպայման այցելում են Թումանյանի տուն-թանգարան, որը գյուղի կենտրոնում է, հրապարակի մոտ:

Թումանյանի տուն-թանգարանի հարեւանությամբ է գտնվում գյուղի միակ գործող եկեղեցին, որտեղ երկար տարիներ հոգեւոր սպասավորությամբ է զբաղվել մեծանուն գրող հայրը՝ Տեր-Թադեւոսը: Վերջինս թաղված է հենց եկեղեցու բակում:

Ներկայումս գյուղի եկեղեցին հիմնականում դատարկ է: Ինչպես մեր հետ զրույցում նշեց եկեղեցու մոմավաճառ տիկին Մարինեն, ինքը հաճախ է մոտենում տուն-թանգարան այցելած զբոսաշրջիկներին, ասում է, որ կողքի կառույցը եկեղեցի է, եւ հյուրերը մտնում են այն եւս դիտելու:

«Գյուղում հավատացյալները շատ չեն», ասում է տիկին Մարինեն:


Եկեղեցին այլեւս քահանա չունի. նրան վերջերս տեղափոխել են այլ վայր՝ ծառայելու:
Սակայն բնակիչներին քահանայի բացակայությունը չի էլ հուզում: Այն հարցին, թե մարդիկ հոգեւորական չե՞ն պահանջում, եկեղեցու աշխատակիցը քմծիծաղ տվեց. «Ի՞նչ պահանջել, այ բալա, ու՞մ ա պետք: Երբ որ քահանան կար, գնում էր դպրոց, ուսուցիչներին ասում էր, որ կիրակի օրը պատարագ կա, գան, լսեն: Մի քանիսը մի քանի րոպեով գալիս էին ու շուտ հեռանում: Ասում են՝ ժամանակ չունենք: Բայց հավատացող մարդը միշտ էլ ժամանակ կգտնի»:

Ինչպես նշեց տիկին Մարինեն, հարսանիքներ, մկրտություններ եկեղեցում շատ հազվադեպ են տեղի ունենում: «Էնքան մարդ ա ամուսնանում, բայց հազարից մեկն ա եկեղեցի գալիս: Կնունք էլ, տարին մի երեխա որ կնքեն, շատ լավ ա»: 

Եկեղեցական տոների ժամանակ կամ կնունք-հարսանիքի դեպքում Վանաձորից, Ալավերդուց քահանա է հրավիրվում՝ գյուղի եկեղեցում ծեսը կատարելու համար:

Նշենք, որ եկեղեցին 5-6-րդ դարի կառույց է, վերջին տարիներին վերանորոգվել է. ամրացվել է տանիքը, փոխվել են լուսամուտները: Ծրագրվում է փոխել նաեւ դուռը, որն արդեն ճաքել է: 

Թամարա Գրիգորյան

вторник, 3 января 2012 г.

Գյուղի ճանապարհին


Ավտոկայանում կանգնած է ավանդական կարմիր ավտոբուսը, վրան գրված` «Դսեղ»: Արդեն մոտավորապես 10-13 տարի է, որ ես հիշում եմ Դսեղ գնալս, եւ մեզ տեղափոխել է միշտ այդ նույն ավտոբուսը:

Ավտոբուսում գրեթե բոլորն իրար ճանաչում են, ոմանք երկար ժամանակ իրար չեն տեսել, ու ծոր են գալիս խոսակցությունները լոռեցուն հատուկ դանդաղկոտությամբ:
«Դե ես Մասկվայի հենց ամենացենտրում իրեք սենյականոց տուն առա էս տարի, բայց դե ընտեղ չեմ կարըմ մնամ, ուշքս էրեխեքս են, ամեն տարի գալիս եմ», ինքնագոհ պատմում է ոսկի ատամներով գյուղացիներից մեկն ու ալարկոտ հորանջում: Մեր այս ռուսաստանաբնակ հայրենակիցը Մոսկվայում տուն է գնել, սակայն չի հասցրել սովորել, որ հորանջելիս պետք է բերանը ձեռքով փակել…

Ավտոբուսի մեկնման ժամը լրանում է, եւ վարորդը վերջապես իր տեղն է հասնում. ուղեւորվում ենք:
Գարնանը, ամռանն ու աշնանը գեղեցիկ բնությունը կրճատում է դանդաղ ձգվող ճանապարհը, իսկ այս ձմռանն անգամ ձյուն չկա, եւ մերկ ծառերն անհրապույր են: Շուտով նկատում եմ, որ կողքիս բոլորը քնել են: Նրանց դեմքին դրոշմված է բթության հասնող անտարբեր հոգնությունը: Քնած են բոլորը. մեծ, փոքր, տատիկ, պապիկ: Մի տեսակ հարգում եմ այս մարդկանց հոգնությունը. նրանցից  շատերը այսօր առավոտյան են եկել քաղաք, արել են իրենց գործերն ու երեկոյան հոգնած գնում են գյուղ, գնում են իրենց հոգսերին, իրենց ոչ տոնական տանջանքին…

Հանկարծ մեջս ցանկություն առաջացավ վարդաջրով օծել այս ավտոբուսն ու այս մարդկանց, հատկապես նրանց բերանները, որ բերանը բաց հորանջելիս անգամ կողքինի համար կյանքն այդքան մռայլ գույներով չբացվի…

Ցանկացա վարդաջրով օծել այս մարդկանց ու նրանց հոգսերը, նրանց խորշոմած դեմքերն ու անփայլ-անտարբեր աչքերը:
Մինչ ես «օծում» էի տանջանքից կքած այս մարդկանց, հասանք գյուղ:

«Խառատանց Ռոբոյանց տան մոտ պահի», ձայնեց գյուղացիներիս մեկը: Վարորդը բոլորի տներն էլ անգիր գիտի: Այդպես դատարկվելով հասանք «գյուղամեջ», որտեղ ես պիտի իջնեի. տատիկիս տունը գյուղամեջի մոտ է…